Program badawczo-szkoleniowy Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (2014-2018) uzupełniający „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji. horyzont 2020



Sprawozdawca P. Skinner: MŚP, uniwersytety i małe ośrodki ze względu na cięcia w budżecie i szeroką biurokracje są niedoreprezentowane w badaniach nad energetyką jądrową. Trzeba podnieść ten udział. Należy współpracować nad prewencją przed wypadkami takimi jak w Fukushimie na poziomie międzynarodowym. Warto wzmocnić bezpieczeństwo – udział UE w globalnej kulturze bezpieczeństwa jądrowego. Kryzys jądrowy może przynieść poważne konsekwencje. Europa musi pomóc krajom, które nie mają jeszcze wypracowanych swoich standardów bezpieczeństwa i trzeba te standardy badać. Horyzont 2020 nie obejmuje finansowania programu ITER. Trzeba go finansować z wieloletnich ram finansowych. To samo dotyczy projektu JET – dot. fuzji jądrowej. Brak finansowania spowoduje odpływ naukowców.

J. Brezina: Ważne jest przygotowanie naukowe. Należy prowadzić badania bez względu na to, czy kraje mają elektrownie jądrowe. Odpływ ekspertów zagrozi konkurencyjności w przyszłości. Trzeba podkreślić kluczową role programu ITER – trzeba w to inwestować. Zbyt wysokie są wydatki administracyjne – 13%. Zwykle było to do 8%. Trzeba pomyśleć o oszczędnościach – z których można będzie sfinansować fuzję. W dokumencie brakuje informacji w sprawie reaktorów IV generacji.

J. Creutzmann: Trzeba zadbać o badania jądrowe, żeby zagwarantować bezpieczeństwo w tej kwestii. Warto zadbać o instrumenty wspierające współpracę i finansowanie w rozwoju technologicznym. Należy się skoncentrować na najnowocześniejszych technologiach. Kluczowa jest współpraca międzynarodowa tak w UE, jak i globalnie.

A. Vidal-Quadras: Europejskie systemy ochrony radiologicznej są w światowej czołówce – watro zadbać o bezpieczeństwo badaczy, gdyż to może przyciągnąć ekspertów spoza UE. Ważna jest przejrzystość i świadomość publiczna.

R. Helmer: Energia jądrowa jest bezpieczniejsza od tej z węgla, a także w stosunku do hydroenergii. W Fukushimie zginęły 3 osoby, a doprowadziło to do histerii i zamknięcia wszystkich elektrowni jądrowych w Niemczech.

J-P. Audy: Trzeba zadbać o to, by europejskie elektrownie ewoluowały, żeby dotrzymać kroku najlepszym standardom światowym. Istnieje rozbieżność miedzy 7 programem badawczym, a Euratomem. Trzeba to dopasować do okresu działania Horyzontu 2020. Należy w tej kwestii wzmocnić role i zaangażowanie PE.

Przedstawiciel KE: Dobre jest poparcie struktury Horyzontu 2020 i połączenie badań z innowacyjnością. Niedobrym rozwiązaniem jest rozłączenie Priorytetu VI-go, przeniesienie bezpieczeństwa i ochrony do innego działu. Ważne, żeby Horyzont 2020 odnosił się do wszystkich krajów. Aby mogły z niego korzystać wszystkie kraje i regiony. Działania w ramach poszerzenia Horyzontu 2020 na inne kraje nie powinny być efektem działania I filara doskonałości, lecz trafić do tzw. 6 zagadnienia. W kwestii budżetu – spory odsetek został przekazany na działania kierunkowe, ale trzeba zachować elastyczność, żeby móc zareagować na potrzeby, które mogą się ujawnić.  Jeżeli chodzi o większą aktywność MŚP to trzeba zdefiniować otwarty dostęp. Narzucanie otwartego dostępu może spowodować wycofanie kręgów przemysłowych. Kwestia uproszczenia wiąże się z jedna stawką dla wszystkich uczestników. Nie można zróżnicować stawek w różnych kategoriach – to doprowadziłoby do komplikacji. ITRE jest bardzo ważną kwestią, która jest potrzebna w nadchodzących latach. Euratom należy kontynuować.

Sprawozdawca T. Madurell: Jeżeli chodzi o 6 zagadnienie – nauki społeczne i humanistyczne są bardzo ważne – musza zajmować się m.in. bezpieczeństwem. Nie należy ich łączyć z „doskonałością”. To są osobne elementy, z którymi ciężko w tej chwili coś zrobić, ale mają one bardzo duży wpływ na inne elementy.

M. Carvalho (sprawozdawczyni): Trzeba się zastanowić jak dobrze zorganizować i sfinansować kwestie innowacji i badań. Program jest bardzo ambitny, dlatego wszyscy, łącznie z Radą i Komisją musimy walczyć o odpowiednie finansowania.

P. Skinner (sprawozdawca): Żeby zwiększyć finansowanie badań – trzeba je zbliżyć do rynku. Trzeba wzmocnić badania jądrowe, społeczeństwo ma zapotrzebowanie na energie.