Wysłuchanie nt. „Horyzont 2020 – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji” – Część 2 (VI) horyzont 2020



Część II.
M. Carvalho: Wyniki europejskich prac naukowych są wykorzystywane w krajach trzecich, nawet jeśli produkty są przeznaczone do sprzedaży w UE.

Trzeba podjąć następujące kroki:
− Zaangażować innowacyjne MŚP
− Wzmocnić udział MŚP w programie Horyzont 2020
− Zagwarantować udział środków prywatnych w badania i innowacje
− Wpierać rynek oparty na innowacjach

Mamy cztery wyzwania:
− Ochronić naszą wiodącą pozycję w przemyśle i to musi przyczynić się do budowy bazy technologicznej i sprostania wyzwaniom społecznościowym
− Program Horyzont 2020 musi brać pod uwagę wszystkie etapy życia produktu od badań do wejścia na rynek (wyjaśnić i sprecyzować definicję projektów pilotażowych)
− Uproszczenie i wybór najlepszych narzędzi do określonych działań
− Wieloośrodkowe finansowanie, w którym fundusze strukturalne odegrają rolę wiodącą

P. Skinner: Trzeba wybrać odpowiednie rozwiązania i środki dla MŚP. Należy doprowadzić do tworzenia odpowiednich przedsiębiorstw, które z kolei stworzą nowe miejsca pracy. Sukces programu Horyzont 2020 zależy od prywatnej inicjatywy oraz od instrumentów, z których skorzystamy.

Ekspert Komisji: Osiągnięcie sukcesu jest możliwe tylko przy odpowiednich, planowych działaniach. Trzeba stworzyć wspólne strategie innowacyjne uwzględniające wszystkie podmioty. Ważne jest właściwe finansowanie na wszystkich poziomach: lokalnym, krajowym i europejskim tak, aby zająć się całym łańcuchem innowacji. Należy wzmocnić nieprzerwany łańcuch europejskiej wartości dodanej. Proces innowacji od samego początku potrzebuje właściwego finansowania do momentu gdy przemysł przejmuje tę rolę. Istotna jest rola ośrodków badawczych i uniwersytetów. Badania podstawowe mają prowadzić do opracowywania nowych technologii w połączeniu z przemysłem. W ramach Horyzontu 2020 powinna istnieć możliwość współpracy z NASA. Trzeba wspierać działania na poziomie lokalnym i krajowym. Mamy programy flagowe dot. europejskiej przestrzeni kosmicznej. Potrzebne są środki na programy GMS i GALILEO. To wiąże się między innymi z zmniejszeniem hałasu powodowanym przez lotnictwo, wyszukiwaniem najlepszych miejsc na lotniska, nawigacją lotniczą i zapobieganiem kolizjom lotniczym, poszukiwaniem nowych złóż surowców. Na poziomie UE musi być odpowiednio zdefiniowane przywództwo społeczne. Dużą rolę do odegrania w tych programach mają MŚP.

Ekspert komisji – Kierownik Europejskiego Stowarzyszenia Handlu: Zajmujemy się funduszami startapowymi i debiutującymi przedsiębiorstwami. Biznes Angel to prywatny inwestor inwestujący swoje własne pieniądze w start-up czyli wnosi początkowy kapitał, decyduje i staje się mentorem przedsiębiorcy prowadzącego start-up. Mentor udostępnia swoje kontakty i pomaga prowadzącemu start-up. Wprowadzono kodeks dotyczący działań Biznes Angel. Przedsiębiorstwo rozpoczyna działalność dzięki kapitałowi prowadzącego biznes, później wchodzi pomoc Biznes Angels. Pomoc jest udzielana w najtrudniejszej dla przedsiębiorstwa fazie czyli momencie potrzeby dokapitalizowania. Fundusze dostarczają kapitału początkowego. Inwestycje są w przedziale od 25.000 € do 250.000 €. Wiele przedsiębiorstw korzysta z tego dofinansowania. Celem Biznes Angels jest oferowanie pomocy w rozwijaniu przedsiębiorstw, pomoc w napisaniu planu biznesowego. Rynek inwestycji szacuje się na 3,5 – 4 mld € rocznie w 25.000 przedsiębiorstw. Branże, które najczęściej są beneficjentami tych inwestycji to nowoczesne technologie telekomunikacyjne, medyczne. Obecnie ponad 20.000 firm uzyskało środki z programu. Program był prowadzony przez ok. 2,5 roku. Niewiele projektów finansowanych przez UE osiąga fazę wejścia na rynek. Trzeba zbadać czym to jest spowodowane. Powodów może być dużo. Brakuje informacji ze strony przedsiębiorstw, które są tworzone i potrzebują kapitału oraz brakuje informacji ze strony inwestorów. Inwestorzy powinni być informowani o projektach badawczych i wydarzeniach. Wstępna ocena projektu musi być prowadzona przy udziale eksperta z doświadczeniem biznesowym. Potrzebne są specjalne fundusze inwestycyjne, które wspomagałyby inwestycje transgranicznie realizowanie przez Biznes Angels. Konieczne są także ulgi podatkowe. Trzeba stymulować rynek.

Ekspert komisji: Cele strategii Horyzont 2020 są bardzo ambitne. Innowacyjność pomoże osiągnąć założone cele. Trzeba odmłodzić przemysł. Instrument Horyzont 2020 jest bardzo ważny. Należy stosować uproszczenia. Instrumenty finansowe powinny być zintegrowane i koordynowane. Dobrym pomysłem byłoby wykorzystanie istniejących platform technologicznych. Trzeba rozróżnić pomiędzy badaniami i innowacyjnością. Procedury zarządzania i sprawozdawczości muszą być uproszczone, ale potrzebne są do tego odpowiednie narzędzia. Należy stosować zachęty dla tradycyjnych branż, które też mogą być innowacyjne oraz stanowić podstawę dla naszej gospodarki i przyczynią się do większej konkurencyjności UE. Trzeba pamiętać, że MŚP nie pojawiają się nagle, a proces ich tworzenia zajmuje pewien czas. Dobrym pomysłem jest zwracanie nawet do 100% kosztów bezpośrednich, a także należy zwiększyć zwrot kosztów pośrednich do 30 – 40%. Innowacje wymagają nowych narzędzi takich jak partnerstwa publiczno – prywatne. Nie chodzi tylko o finansowanie i pieniądze, ale niezbędny jest europejski model innowacyjności. Łańcuch wartości to łańcuch od dostawcy surowców do konsumentów, którzy kupują produkt. Poszczególne sektory przemysłu muszą być mobilizowane do odmładzania się i rozwoju z punktu widzenia innowacyjności.

V.Ford: W UE nie ma specjalnych grantów dla pomocy MŚP. Nie wszyscy badacze myślą od początku o komercjalizacji swoich badań. Trzeba znaleźć na to fundusze.

B. Thomsen: Trzeba się zastanowić jak zdefiniować przemysł. W każdym języku znaczy to co innego. Należy znaleźć pieniądze na software’wą część programu Horyzont 2020. To licząca się cześć gospodarki. Przemysł chemiczny czy inne duże gałęzie przemysłu są ważne, ale nie zapominajmy o innych branżach.

Z. Mazej Kukovic: Procesy innowacyjne wymagają długofalowego planowania. Trzeba przekonać kupujących do kupna najbardziej zaawansowanych produktów z punktu widzenia technologicznego. Brakuje przedstawienia wyników badań w obszarze Biznes Angels. Anioły biznesu nie mają środków na badania. Często to uniwersytety muszą finansować te badania.

Ekspert komisji: Przemysł to nie tylko produkcja. To także medycyna, rolnictwo. Badania naukowe nie są odpowiedzialne za PR produktu. Ważne jest jego dobre działanie i atrakcyjność.

Ekspert komisji: Potrzebujemy nie tylko małych przedsiębiorstw, ale też dużych. Dostrzegamy zaangażowanie dużych przedsiębiorstw we wczesnych fazach rozwoju nowych MŚP. Badacze nie mają czasu i kompetencji do działań marketingowych i powinni współpracować z Biznes Angels.

Ekspert komisji: Trzeba się przyjrzeć UE jako całości. Musimy skupić się na tym co UE potrzebuje i co osiąga.

M. Carvalho: Definicja przemysłu musi być ogólna. Trzeba zwrócić uwagę na wszystkie obszary.

P. Skinner: Trzeba angażować ludzi ambitnych – zapaleńców. Fundusze podwyższonego ryzyka są wydzielonymi funduszami bankowymi na bardziej ryzykowne inwestycje. Nie ma funduszy na inwestycje gdy MŚP gwałtownie potrzebują pieniędzy na nowe projekty.